Keramische Façade tegels in een warm-koude (vlies)gevel

Voor de niet doorzicht delen van de gevel kunnen vele soorten materialen gekozen worden, mits deze een buitenbestendige kwaliteit hebben. Vooral bij een koud-warme gevelafwerking zijn de mogelijkheden groot omdat dan geen thermische geïsoleerde panelen nodig zijn en er met een open voeg tussen de vlakvullende materialen gewerkt kan worden.
 
Bij een koud-warme gevel is het o.a. mogelijk keramische tegels aan een aluminium achterconstructie te bevestigen.
Hierbij zijn twee varianten mogelijk:
     - Met zichtbare bevestigingsmiddelen.
     - Met niet zichtbare bevestigingsmiddelen.
 
Keramische tegels zijn duurzaam, kleurrijk en onderhouds vriendelijk. In de architectuur vanaf aanvang 90er jaren -afscheid van de glasarchitectuur van de 80er jaren- wordt voor de gevelbouw en gevelafwerking in toenemende mate met steenachtige materialen gewerkt. De keuze van keramische tegels past in deze trend.
 
De koud-warme (vlies)gevel

De opbouw van een koud-warme onechte of onzuivere vliesgevel is als volgt:
-   Het gebouwcasco met openingen voor de gatvullende doorzicht componenten wordt voorzien van de kozijnen. Deze   
    kozijnelementen worden aan het casco verankerd en waterdicht afgewerkt. Om te voorkomen dat (condens)water de 
    bovenzijde van de kozijn-casco verbinding zwaar belast met de kans op lekkage worden de bovenzijde van de    
    kozijnelementen voorzien van een afdekking met een kunststof slabbe. Door de plaatsing van deze afsluitende 
    kozijnelementen kan binnen droog en tochtvrij gewerkt worden. De kozijn elementen zijn over het algemeen vervaardigd van
    thermisch geïsoleerde aluminium profielen, waarin een HR++ beglazing is geplaatst. Ook kunnen in de kozijnelementen te
    openen delen opgenomen worden. Het gebouwcasco dient bouwkundig luchtdicht te zijn afgewerkt. Dit betreft met name het 
    afplakken van de naden van de betonelementen. 
-   Een niet geïsoleerd profielsysteem voor het bevestigen van de keramische tegels wordt op spouwafstand van het bouwwerk 
    met ankers aan het casco en/of kozijnelement bevestigd.
-   Het casco wordt aan de buitenzijde voorzien van thermische isolatie, meestal glas- of steenwol met een cachering aan de
    buitenzijde, waarbij de isolatie rondom de kozijnelementen goed moet aansluiten en ook is aangebracht in de ruimte boven
    de kozijnelementen onder de kunststoffolie.
-   De keramische tegels kunnen met clips ( zichtbare bevestiging ) of met een aangeschroefd verankeringsysteem (  niet
    zichtbare bevestiging ) op spouwafstand van de isolatie ( ca. 30 mm ) aan de aluminium achterconstructie bevestigd worden,
    waarbij de maatafstelling en borging een onderdeel van het montagewerk is.
 
Hiermee is de koud-warme gevel met keramische tegelafwerking gereed.
 
In de buitenschil, de tegels en buitenzijde kozijnelementen, wordt de waterkering -waterdichtheid- van de gevel geregeld. Dit berust op het principe van drukvereffening in de spouw achter de tegels. Doordat bij windvlagen de druk in de spouw in een fractie van een seconde een gelijke waarde heeft als aan de buitenzijde, valt de horizontale krachtcomponent weg en zorgt de zwaartekracht voor neerwaartse afvoer van het regen(neerslag) water. Daardoor komt er nauwelijks water door de smalle voegen tussen de tegels ( meestal 8 mm ) en het beetje dat toch doorslaat druipt aan de achterzijde van de tegels naar beneden. Zodoende wordt het isolatie materiaal nauwelijks nat en heeft voldoende mogelijkheid om in de spouw het vocht, ook het condensvocht en de door de bouwconstructie diffunderende waterdamp, aan de spouw ventilatielucht af te staan.
 
De buitenschil met spouw is de waterbarrière, hierdoor wordt de waterdichtheid geregeld.
Door het luchtdicht afgewerkte binnenblad wordt de luchtdichte afwerking van het bouwwerk geregeld.
De regeling van de water- en winddichtheid van de gevel wordt dus in twee afzonderlijke gevelvlakken gerealiseerd.
 
Bij het bovenstaande dient men rekening te houden met de volgende aspecten:
-   De waterbarrière en het droog houden van het isolatiemateriaal berust op het principe van drukvereffening in de gevelspouw.
    Dit principe werkt onvoldoende als er luchtverplaatsingen in de spouw van het gevelvlak plaats kunnen vinden. En dat is al   
    snel het geval bij dakranden, gebouwhoeken en ook als de gevelvlakken zeer breed en/of hoog zijn. Het is in bijna alle 
    gevallen beter de spouwruimte af te sluiten ( compartimenteren ) bij dakranden en gebouwhoeken. Bij brede/hoge gevels is 
    het ook nodig door tussenschotten de spouwruimte te compartimenteren.
-   Deze compartimentering is ook belangrijk voor de berekening van de krachten op de keramische elementen door winddruk
    en windzuiging. Indien er geen compartimentering op de gebouwhoeken is aangebracht dient er met grotere belastingen 
    gerekend te worden dan bij een gecompartimenteerde koud-warm gevel.
 
De keramische tegels voor buitentoepassing

Gebakken tegels nemen water op en zijn daardoor niet geschikt voor buitentoepassing; de tegels vriezen kapot.
Voor buitentegelwerk dienen dus keramische producten gebruikt te worden met een zeer geringe vochtopname.
 
Bij toepassing van de tegel in een koud-warme gevelconstructie zijn de belastingen groter dan bij een traditionele verlijming met mortel of lijm aan het bouwwerk. De tegels die voor een koud-warme geveltoepassing ingezet worden dienen dan ook op sterkte berekend te worden. Daardoor wordt de dikte van de Façade tegel groter dan gebruikelijk. Dit is mede afhankelijk van de grootte van de keramische Façade tegel.
 
Er is nog een aspect dat de aandacht vraagt: de voegbreedte. Voor binnenwerk wordt in het algemeen een voegbreedte van 5 mm aangehouden, tegels 600 x 600 mm zijn dus in werkelijkheid 595 x 595 mm ( binnen de bepaalde toleranties ). Maar voor buitenwerk, en zeker bij grote tegelafmetingen, is er te weinig stelruimte. Voor Façade tegels wordt daarom in het algemeen een voegbreedte van 8 mm aangehouden.